Najważniejsze cechy dobrego przedstawiciela handlowego
- Baza wiedzy
Przedstawiciel handlowy to jeden z kluczowych pracowników wielu firm produkcyjnych i usługowych, bo odpowiada za pozyskiwanie nowych klientów, utrzymywanie relacji z obecnymi odbiorcami i realizację planu sprzedażowego. Cechy dobrego przedstawiciela handlowego to przede wszystkim odpowiedni wygląd zewnętrzny, komunikatywność, umiejętność budowania relacji interpersonalnych, praca pod presją czasu, orientacja na klienta, wysokie umiejętności negocjacyjne, orientacja na działanie oraz dobra organizacja pracy.
To właśnie te kompetencje w praktyce decydują o tym, czy handlowiec dowozi target, wzmacnia relacje z klientami i realnie wspiera wyniki firmy. Dlatego ten temat jest istotny zarówno dla średnich i dużych firm — w tym producentów FMCG, kosmetyków, elektroniki, farmacji czy bankowości — które szukają skutecznych pracowników lub partnera do outsourcingu sprzedaży terenowej i budowy zespołów handlowych, jak i dla kandydatów na to stanowisko. W dalszej części pokazujemy, jakie cechy i kompetencje miękkie oraz twarde są najważniejsze, jaką rolę odgrywają wygląd i komunikacja, a także na co zwrócić uwagę przy rekrutacji i outsourcingu zespołów sprzedażowych.
Jakie cechy powinien posiadać przedstawiciel handlowy?
Wymieniając cechy dobrego przedstawiciela handlowego, warto pamiętać o co najmniej kilku różnych typologiach. Dzieli się je między innymi na absolutne podstawy oraz nieobowiązkowe dodatki, cechy mentalne i merytoryczne. Wielu dobrych przedstawicieli handlowych posiada jedynie część pożądanych cech, jednak nie przeszkadza im to w realizowaniu targetów sprzedażowych, w oparciu, o które realizowane są strategie wielu firm zarówno branży produkcyjnej, jak i usługowej. Jedno się nie zmienia – przedstawiciel handlowy powinien się odpowiednio prezentować. Od tej zasady nie ma żadnych wyjątków. Wygląd zewnętrzny bardzo pomaga w zbudowaniu pierwszego wrażenia, które często odpowiada za podejmowanie decyzji.
Dlatego jedną z najważniejszych cech dobrego przedstawiciela handlowego jest odpowiedni wygląd zewnętrzny i profesjonalny wizerunek. Nienaganny ubiór, dodatki, niezłe auto – może się wydawać, że są to kwestie nieistotne, jednak w handlu jak najbardziej mają uzasadnienie i wpływają także na pozytywne postrzeganie firmy. Oczywiście, sam wygląd i prezencja przedstawiciela handlowego nie sprawi, że klient wybierze właśnie nasz produkt, jednak kwestie te znacząco podniosą szansę na podjęcie konkretnych rozmów. Liczy się także postawa, samo zachowanie w czasie trwania rozmowy z klientem i pewność siebie, która pomaga wypaść profesjonalnie, ale nie może przerodzić się w arogancję. Odpowiednio przygotowany przedstawiciel handlowy potrafi zrobić dobre wrażenie wyglądem i utrzymać je potem w rozmowie wartością merytoryczną – wiedzą, znajomość produktu, umiejętnością wsłuchania się w potrzeby klienta; to ułatwia profesjonalne odpowiadanie na pytania klientów i buduje zaufanie klienta.
Istotne znaczenie w całym procesie sprzedażowym, jaki zawiązuje przedstawiciel ma także produkt, jaki sprzedaje. Jeśli jest dobrej jakości, wówczas dużo łatwiej osiągnąć zakładany plan sprzedażowy.
Procesy rekrutacyjne na stanowisko przedstawiciela handlowego są stosunkowo wymagające, dlatego tak ważne jest metodyczne podejście do rekrutacji i szkolenia sił sprzedaży.
Najważniejsze cechy przedstawiciela handlowego
Poza podstawami, czyli omówionym wcześnie wyglądem zewnętrznym, odpowiednim zachowaniem i posiadaniem dobrego jakościowo produktu cechy przedstawiciela handlowego możemy także uporządkować w oparciu o tak zwane kompetencje miękkie.
- Odpowiednia komunikatywność
Nawet najlepiej ubrany przedstawiciel handlowy, jeśli nie potrafi szybko i łatwo nawiązać relacji z potencjalnym klientem, jasno przekazywać informacji, prowadzić prezentacji i pokazać korzyści produktu, nie będzie dobrze wykonywał swoich zadań, a co za tym idzie nie wypełni postawionego przed nim planu sprzedażowego. Umiejętność słuchania wzmacnia skuteczną komunikację i buduje zaufanie klienta.
- Budowanie relacji interpersonalnych
Sama komunikatywność to za mało – w relacji z klientem trzeba zastosować zestaw zasad skutecznej komunikacji i aktywne słuchanie, które wymaga autentycznego zainteresowania tym, co mówi klient. Dobrze zadane pytania otwarte pomagają lepiej poznać potrzeby i dopasować ofertę. Dobry kontakt zawodowy to podstawa w handlu. Dużo lepiej handluje się bowiem z ludźmi, których się zwyczajnie lubi, a to dla dobrego sprzedawcy oznacza większą szansę na długofalowe relacje, lojalność i ponowne zakupy.
- Praca w stresie
Praca przedstawiciela handlowego to często praca na planach sprzedażowych, które mają określone deadline'y. Realizacja planu niejednokrotnie wiąże się z pracą w stresie związanym z „uciekającymi” dniami do momentu rozliczenia zadań, dlatego duże znaczenie ma tu także inteligencja emocjonalna, bo sprzedaż oznacza również odmowę, presję czasu i wyników sprzedażowych. Stąd też jedną z najważniejszych cech dobrego przedstawiciela handlowego jest umiejętność pracy pod presją czasu i radzenia sobie ze stresem, który w tym zawodzie jest normalny. Umiejętność radzenia sobie z napięciem wpływa na skuteczność handlowca w trudnych sytuacjach i pomaga utrzymać motywację po nieudanych rozmowach.
- Praca dla klienta
Im szybciej przedstawiciel handlowy, jak każdy skuteczny sprzedawca, zda sobie z tego sprawę, tym lepiej. Czekając wyłącznie na kolejne premie i skupiając się przede wszystkim na przekonywaniu do zakupu, nie będzie rozwoju. Dobry przedstawiciel handlowy będzie potrafił wsłuchać się w potrzeby klienta, dopasować ofertę do sytuacji, w jakiej znajduje się on w danym momencie, i zawsze mieć przygotowane rozwiązanie także dla potencjalnych klientów. Czasem warto zejść nieco z oczekiwań, ale osiągnąć porozumienie – a w żargonie przedstawicieli „domknąć temat”. Nawet, jeśli zysk będzie nieco mniejszy, klient będzie zadowolony i chętniej skorzysta z naszych usług w przyszłości, a dobre doświadczenie zachęca też do polecania firmy i pozyskiwania nowych klientów.
- Wysoko rozwinięte umiejętności negocjacyjne
Umiejętność negocjacji wchodzi w zakres podstawowych cech przedstawiciela handlowego i ma kluczowe znaczenie w trakcie każdej rozmowy handlowej, szczególnie w sprzedaży B2B. Zadaniem jest przekonanie klienta, że większe zakupy mogą przynieść poważniejsze korzyści, a dobry handlowiec zna różne techniki negocjacyjne. Oczywiście w kwestii strategii sprzedaży istnieje wiele dróg prowadzących do tego celu, jednak dobry negocjator z pewnością przywiezie do firmy pakiet wielu dobrych umów z najróżniejszymi kontrahentami, bo skuteczne negocjacje powinny kończyć się rozwiązaniem satysfakcjonującym dla obu stron i zwiększać szanse na podpisanie umowy.
- Orientacja na działanie
To zdecydowanie jedna z ulubionych cech headhunterów – chodzi o determinację w działaniu konsekwentne realizowanie wytyczonych zadań. Chodzi tu o odpowiednią motywację do pracy nawet wtedy, gdy na etapie planowania działań popełniono błędy.
- Organizacja pracy
W działalności przedstawiciela handlowego bardzo ważne jest dobre planowanie i organizacja pracy, bo ma to duże znaczenie dla realizacji targetów. Tylko wówczas przedstawiciel może porozmawiać z odpowiednią liczbą klientów, co w ostatecznym rozrachunku powinno doprowadzić do podpisania określonej liczby umów. Takie planowanie wpływa też na wyniki sprzedażowe, bo poszczególne działania pozostają od siebie w ścisłej zależności. Przedstawiciele pracują na planach sprzedażowych, tak zwanych targetach. By je wypełnić, osoba na tym stanowisku musi wyróżniać się dobrą organizacją własnego czasu pracy. Z czasem doświadczenie wzmacnia jego umiejętności organizacyjne. Pewną oczywistością, wymagającą jednak odnotowania jest obowiązek posiadania prawo jazdy kat. B. Przedstawiciel handlowy przeważającą część swojego czasu pracy spędza w aucie, więc umiejętność kierowania pojazdami jest absolutną podstawą, bez której nie ma co marzyć o tego typu zajęciu. W wielu firmach standardowym narzędziem pracy jest też samochód służbowy, a przy ekspozycji towaru i pracy na sali sprzedaży ważne są również decyzje o koszcie merchandisera i modelu jego zatrudnienia. Dobra organizacja obejmuje również znajomość CRM, analizę danych i szukanie nowych rozwiązań, w tym efektywne wykorzystanie dystrybucji i obsługi materiałów POSM w punktach sprzedaży. Rozwój pracowników w tej branży często ukierunkowany jest właśnie na rozwój w zakresie odpowiednich umiejętności zarządzania czasem.
Pożądane cechy przedstawiciela handlowego
Poza wymienionymi już cechami charakterystycznymi dla dobrego przedstawiciela handlowego powinien on także być zwyczajnie fachowy, wykazywać otwartość na rozwój i dobrze przygotowany w zakresie produktu, który zamierza sprzedawać, jego konkurencji oraz tego, co dzieje się na temat danej branży – podobnie jak w nowoczesnych modelach outsourcingu sprzedaży, gdzie kluczowe są kompetencje i specjalizacja. Dzięki temu może on w pełni uwypuklić zalety oferty, a rzetelność i uczciwe jej przedstawienie budują jego wiarygodność. Wszystko to powinno być podparte także bogatą wiedzą dotyczącą firmy. Ekspercka znajomość produktów i usługi wzmacnia zaufanie klienta, podobnie jak spójny visual merchandising budujący doświadczenia zakupowe w miejscu sprzedaży. To osoba, która jest prawdziwą wizytówką już od pierwszych chwil kontaktu z klientem, dlatego wizerunek, merytoryczne przygotowanie do pracy, pewność siebie wynikająca z wiedzy oraz elastyczność w dopasowaniu rozmowy i oferty do różnych klientów oraz zmieniających się warunków to standard skutecznych handlowców.
Outsourcing przedstawicieli handlowych - czy to się opłaca?
Zatrudnienie dobrego przedstawiciciela handlowego to jedno – ale zarządzanie całą strukturą sprzedaży terenowej to zupełnie inna skala wyzwań: rekrutacja, szkolenia, logistyka, KPI, raportowanie, rotacja, co zawsze wymaga wyboru między outsourcingiem a własnym zespołem sprzedaży. Dlatego coraz więcej firm decyduje się na outsourcing zespołów sprzedażowych, porównując wcześniej koszty i efekty outsourcingu sprzedaży z własnym działem handlowym. To rozwiązanie nie tylko elastyczne, ale też realnie efektywne kosztowo, co dobrze pokazuje analiza kosztów zespołu sprzedaży dla sieci retail.
Z danych Cursor wynika, że nasi Klienci oszczędzają średnio 20–30% kosztów operacyjnych w porównaniu do utrzymywania własnych struktur handlowych, a w przypadku producentów FMCG dobrze widać to przy outsourcingu sprzedaży w sektorze FMCG. Przejmujemy całość procesu: od rekrutacji, przez wdrożenie, aż po codzienne zarządzanie i raportowanie wyników, również w projektach wspierających sprzedaż wielokanałową i omnichannel. Nasze zespoły docierają do ponad 20 000 punktów sprzedaży miesięcznie w całej Polsce. Dzięki skali, doświadczeniu i technologii jesteśmy w stanie błyskawicznie uruchomić projekt – nawet w kilka dni – i dostarczać wyniki od pierwszego tygodnia, rozwijając przy tym zespół pod wymagania marki i osób, które chcą zostać przedstawicielem handlowym. W rekrutacji dbamy też o to, by zawód przedstawiciela handlowego wykonywały osoby dobrze przygotowane, komunikatywne i mające pewność siebie. A dla naszych Klientów oznacza to jedno: stabilną, mierzalną i skalowalną sprzedaż, bez zbędnego ryzyka i kosztów stałych.

