Umowa merchandisingu – jak powinna wyglądać i na co uważać?
- Baza wiedzy
Merchandising w sklepie to dziś podstawa prowadzenia działalności handlowej. Umowa merchandisingu to dokument określający warunki współpracy pomiędzy sklepem lub producentem a agencją merchandisingową, w tym zakres działań, wynagrodzenie, czas trwania oraz prawa i obowiązki stron. To odpowiedź na potrzeby konsumenta i jednocześnie realny wpływ na decyzję zakupową. Dzięki sprawnie przeprowadzonym kampaniom merchandisingowym przedsiębiorca może długofalowo podnieść obroty sklepu, ale równie ważne jest dobre zabezpieczenie współpracy od strony formalnej. Korzyści z merchandisingu, to nawet wielokrotne zwiększenie sprzedaży.
Jeśli jesteś przedsiębiorcą, właścicielem sklepu, producentem albo odpowiadasz za sprzedaż lub marketing, warto wiedzieć, jak powinna wyglądać prawidłowa umowa merchandisingu, jakie elementy musi zawierać, jakie zasady i techniki merchandisingu stoją za takimi działaniami oraz na co uważać przed podpisaniem dokumentu. A każdy przedsiębiorca wie, że bez rozwoju firma traci wartość.
Co powinna zawierać prawidłowa umowa merchandisingu reklamowego?
Merchandising nie jest jako taki zapisany w polskim prawie, ale z perspektywy zapisów kodeksu cywilnego można go skatalogować przede wszystkim jako obszar wykorzystania dóbr intelektualnych, które prowadzą do zwiększenia dochodów prowadzonej działalności. Umowa merchandisingu nie jest szczególnie zdefiniowana w prawie, dlatego w treści trzeba precyzyjnie opisać jej elementy. To zestaw działań, które uzupełniają podstawowy zakres funkcjonowania firmy na rynku. W praktyce wyróżnia się różne rodzaje merchandisingu, których dobór zależy od typu sklepu i celów sprzedażowych. merchandising osobowości to inaczej personality merchandising i dotyczy wykorzystania wizerunków znanych osób, nazwisk lub głosu osób rzeczywistych. image merchandising to odmiana, która dotyczy wizerunku i dotyczy odwzorowania przez aktora bohatera, gdy trudno rozdzielić siebie postaci aktora od granej roli. merchandising postaci fikcyjnych bywa też określany jako fictional characters merchandising i obejmuje bohaterów filmów, gier oraz utworów literackich. To wiedza i doświadczenie agencji merchandisingowej, które są oferowane, by zmaksymalizować zyski producenta, sklepu lub innego punktu handlowego. Dzięki doświadczeniu zbieranemu latami obecnie na rynku funkcjonują agencje potrafiące wprowadzić w życie strategie merchandisingowe krok po kroku, które skutecznie zwiększają sprzedaż nawet na lata. Warto też poznać historię merchandisingu, aby lepiej zrozumieć ewolucję tych praktyk. We wzorze umowy merchandisingu powinny się więc znaleźć zapisy zezwalające na posłużenie się tymi niematerialnymi dobrami na potrzeby działalności. W przypadku merchandisingu przedmiotem mogą być prawa do znaku towarowego, wizerunku osoby czy postaci fikcyjnych, czyli różne składniki przedmiotu merchandisingu. Ten typ działań marketingowych to także praca i wykorzystanie zasobów ludzkich by przeprowadzić działania. Umowa merchandisingu nie została zdefiniowana przez prawo jako szczególny rodzaj umowy. Musi więc zawierać podstawowe zapisy określające zakres prowadzonych prac oraz ich warunki. W praktyce pomocne są sprawdzone zasady i techniki merchandisingu oraz inne praktyczne podstawy merchandisingu od A do Z, które warto uwzględnić przy planowaniu zakresu usług. W każdym wzorze umowy merchandisingu można wyodrębnić następujące elementy:
- Rodzaj umowy
Najczęściej mowa tu o umowie o współpracy pomiędzy sklepem lub producentem, a agencją merchandisingową, choć w części dotyczącej licencji może pojawić się także umowa licencyjna.
- Data zawarcia umowy
Chodzi o określenie czasu przeprowadzania działań merchandisingowych. Trzeba więc wpisać datę, by wiedzieć od kiedy prowadzone są prace, ale też wskazać czas trwania działań objętych treścią niniejszej umowy.
- Określenie stron umowy
Umowę podpisują dwa lub więcej podmiotów. Ich nazwy muszą znaleźć się na umowie z podziałem na zlecających i wykonawców.
- Przedmiot umowy
Precyzyjne określenie jakich działań umowa ma dotyczyć, z dokładnym opisem przedmiotu merchandisingu oraz czynności objętych współpracą.
- Uprawnienia i obowiązki stron umowy
Ważne jest, by umowa zawierała w sobie oświadczenia stron precyzujące zakres zawieranej umowy, a gdy chodzi o korzystanie z wizerunku lub innych praw — także pola eksploatacji.
- Wynagrodzenie
Każda umowa określa wynagrodzenie i sposób jego wypłaty. Tak też powinna wyglądać umowa merchandisingu. Strony najczęściej ustala ją jako stawkę stałą, prowizję stanowiącą określony procent obrotów netto albo wynagrodzenie mieszane. W praktyce może ono przyjmować formę opłat licencyjnych ryczałtowe bądź jednorazowe, może być płatne jednorazowo lub miesięcznie na rachunek bankowy, a także występować w postaci opłat licencyjnych zależnych od sprzedaży. Umowa może też przewidywać dodatkowe opłaty licencyjne kalkulowane od obrotów netto lub zysków.
- Warunki wypowiedzenia/odstąpienia od umowy
To zapisy mówiące o sposobie i konsekwencjach odstąpienia od umowy.
- Postanowienia końcowe
W tym punkcie można np. określić sąd właściwy do rozstrzygnięcia sporów
- Podpisy wszystkich stron umowy
Każda podmiot biorący udział w umowie zobowiązany jest do złożenia podpisu i najlepiej parafowania każdej strony umowy, bo umowa merchandisingu wymaga podpisów wszystkich stron.
Na co uważać podpisując umowę merchandisingu znaku towarowego?
Każdy przedsiębiorca planując podpis pod umową merchandisingu powinien uważnie przyjrzeć się wszystkim jej zapisom. Dobrze przygotowany dokument chroni reputację i spójność marki oraz ogranicza ryzyko strat wizerunkowych. To usługi wspierające sprzedaż, dlatego część sklepów czy producentów chce wiązać umowę z wynikami określając szczegółowe plany sprzedażowe, zwłaszcza w tak konkurencyjnych obszarach jak merchandising w sklepie spożywczym. Dobre efekty oznaczają konkretnych korzyści dla właściciela marki i licencjobiorcy oraz zwiększają wynagrodzenie merchandisera. W przypadku nieosiągania wpisanych do umowy warunków, przedsiębiorca ma możliwość odstąpienia od umowy o merchandisingu. Naruszenie jej postanowień może prowadzić także do wypowiedzenia współpracy. W przypadku wyraźnych uchybień, umowa rozwiązywana jest z naliczaniem opłat dodatkowych, jeśli takie zostały określone, a także przewiduje mechanizmy kontroli jakości, dystrybucji i sposobu użycia oznaczeń. Najczęściej, jeśli usługi w ramach działań merchandisingowych prowadzone w sposób przemyślany i profesjonalny, przynoszą zamierzony efekt. W momencie, w którym osoba prowadząca punkt handlowy zdaje sobie sprawę, co to jest merchandising i zechce korzystać z usług profesjonalnej agencji, zazwyczaj nie żałuje swojego ruchu, bo wykorzystanie znanej marki zwiększa atrakcyjność produktu, a towary z logo stają się nośnikiem marketingowym wspierającym sprzedaż. Merchandising ma też bezpośredni wpływ na poprawę wyników sprzedaży i pozwala wejść do nowych kategorii produktów, przy czym warto znać zalety i wady merchandisingu, oraz szybciej wprowadzić ofertę na rynek dzięki reputacji marki. W kanale e-commerce zastosowanie ma także e-merchandising – na czym polega merchandising w sklepie internetowym?. Dzięki niemu można też zbudować świadomość marki u konsumentów, a prawidłowo prowadzona kampania merchandisingowa potrafi ugruntować produkt w świadomości klienta na lata. Umowa powinna też precyzować sposób wykorzystania wizerunku, a merchandisingobiorca nie może zbyć tego prawa bez zgody uprawnionego. Niewłaściwe użycie takich elementów może osłabić markę i prowadzić do utraty rozpoznawalności własnego symbolu.
